Oğlumuz Boncuk 2006 doğumlu öpücük atmayı alışkanlık haline getirmiş dünyalar tatlısı bir muhabbet kuşu.

Kliniğimize ilk gaga uzaması şikayetiyle geldiğinde sorunun uyuz kaynaklı olduğunu tespit ettik, tedaviye başladık.

Düzenli gaga kesimleri ve kombine tedaviler sonucu uyuz problemimizi atlattığımız dönemde akciğerlerdinde enfeksiyon ve ishal problemi yaşadık..Bu sorunları aştıktan birkaç ay sonra  boncuk uçamama ve şişmanlama şikayetiyle tekrar kliniğimize geldi. Daha çok genç olmasına rağmen şeker hastalığı  ve  sonraki dönemde karın bölgesi ve çevresinde lipom oluşumumları gözlendi. Boncuk bizim kontrolümüzde bir süre diet yemler ve özel ilaç enjeksiyonlarıyla  idare etti ama daha sonraki dönemlerde şeker hastalığının üzerine, lipomların iç organlara yaptığı basınç sonucu dolaşım problemi yaşamaya başladı, her iki ayağında  yaralar oluşmaya başladı. Merhemlerle , özel kürlerle ayakları tam olarak iyileşti fakat kısa bir süre sonra ayaklardaki lezyon çok daha ciddi bir şekilde nüks etti.Bu dönemde Boncuk’un keyfi iyice kaçtı, bıcır bıcır konuşan oğlumuz konuşmaz oldu. Biz tekrar tedaviye başladık ancak tedaviye başladığımız gün Boncuk ayağındaki yaraları gagasıyla kaşıyım derken  her iki ayağına çok ciddi zarar vermişti. Tedaviye başladığımız günün akşamı Boncuk’un her iki ayağını ampute etmek(kesmek) zorunda kaldık. Amputasyon yapalı yaklaşık bir ay oldu Boncuk şuanda çok daha iyi. Kafesinde  pamuklar içinde bakılıyor. Ayakları olmamasına rağmen bu haliyle kafesin tellerine tırmanmaya yemini gördüğünde uçmaya çalışıyor . Tabiî ki burada bizim yaptığımız tedavilerin, cerrahi girişimlerin dışında ,hasta sahibinin bizimle sürekli irtibat halinde olması ve söylediklerimizi birebir uygulaması tedavimizin başarılı olmasını sağlamıştır.

 Kusma birçok hastalığın önemli Bir semptomudur. Merkez itibariyle kusma santral ve periferik kusma olarak 2’ye ayrılır.

Santral Kusma: Medulla oblongatadaki (Beynin omuriliğe bitişik olan son kısmı) kusma merkezinin uyarımına bağlı olarak gelişir. Ayrıca trigger zone(tetikleme bölgesinin) kimyasallarla uyarımı   sonucunda da kusma merkezi uyarılırak kusma meydana gelir. Bazı antiemetikler(kusma önleyiciler)

Trigger zone aracılığıyla kusmayı engellerler.

Bazı ilaçların yan etkisi olan kusma da tetikleme bölgesinin uyarımıyla şekillenir.

Tetikleme bölgesi uyarıldığında mide üst sfinkteri gevşer ve mide düz kasında şiddetli kasılmalar sonucu kusma gerçekleşir.

Üre hem kusma merkezini hem de trigger zone’u uyararak kusmaya neden olur.

 Periferal Kusma: gastral(mideye ait) ve intestinal(bağırsaklara ait) reseptörlerin uyarımına bağlı olarak gelişen kusmadır.Bu reseptörler medulla spinalisteki refleks merkezini stimüle ederler.Aşırı yem alımı, hepatitis, tonsilitis, faringitis,peritonitis, özofagitis,gastritis, enteritis, uterus ve üriner sistem hastalıkları , yabancı cisimler, gıda alerjileri(bazı tahıllar,süt,yumurta, balık vb) ve parazitler periferal kusmaya neden olabilr.

Ayrıca özellikle kedilerde , stres nedeniyle salivasyon artışı(aşırı tükürük salgılama) ,abdominal kasların(karın kaslarının) aşırı kasılması ve kusma şekillenebilmektedir.

Kusma iki haftadan az süredir devam ediyorsa akut kusma olarak nitelendirilir.

Bu tip durumlarda

Farklı bir şey yedi mi,yakın tarihte gıda değişimi oldu mu, gıda miktarında değişiklik yapıldımı, herhangi bir ilaç-kimyasal madde uygulandı mı,yaşam şekli yahut aşı uygulaması gibi herhangi bir etkene maruz kaldı mı, kusmaya eşlik eden başka bir semptom varmı gibi sorulara verilecek yanıt tedavi açısından çok önemlidir.

Kusma iki haftadan uzun süredir devam ediyorsa kronik kusma olarak nitelendirilir .

Kusmalar aralıklı mı devam ediyor, kusma sıklığı ne kadardır,eşlik eden ateş, iştahsızlık, kilo kaybı gibi belirtiler var mı

Hasta bitkin, halsiz mi, kusma sıklığı giderek artıyor mu,  kusma inatçı mı, çevresel kontaminasyon ve bulaşıcı hastalık olasılıkları gibi sorulara yanıt aranmalıdır.

Kusma içeriğinin görüntüsü  nedene ilişkin pek çok ipucu verir

Parazit ; kusmukta olan parazitler direkt kusma nedeni olabilir

Mukus, kusmuk içeriğindeki mukus mide ve bağırsaklardaki irritasyonu belirtir

Safra; kusmuğun köpüklü sarı yada yeşil olması safranın duedonuma salındığını ancak gastroduodenal reflü olduğunu gösterir.

Taze kan; kusmuk içeriğinde taze kan özofagus yada mide girişinde yeni bir kanamanın olduğunu gösterir

Sindirilmiş kan; kahve tanesi görünümündedir. Midede ya da ince bağırsaklarda bir süredir kanamanın olduğunu gösterir.

 Kusma içeriğinin dışkı gibi kokması; intestinal obstrüksiyon(bağırsak tıkanması) ,ileus(barsaklardaki geçişin engellenmesi)’un eşlik ettiği peritonitis(karın zarı iltihabı) gibi nedenlerle şekillenir.

Gıda alımı ile kusma arasındaki zaman bize önemli ipuçları verir.

Örneğin kusma yemekten 12 saat sonra gerçekleşiyorsa midenin boşalması geçikiyor demektir.

  Kusmaya çalışma ancak kusamama ; köpeklerde gastrik dilatasyon-volvulus sendromu (GDVS) kedilerde de mideyi hemen hemen takayacak büyüklükte tüy yumaklarının oluşumu

  Fışkırır tarzda kusma; gastrik çıkış tıkanıklarını akla getirir.  

Kusan hastalarda doğru zamanda tedaviye başlamak,çok önemlidir.Çünkü kusma ile vücut ciddi anlamda su kaybeder bunun dışında elektrolit dengsi de bozulur. Bu nedenle  zaman kaybetmeden veteriner hekiminize başvurmanızı öneririz.

Kafes kuşlarının doğadaki beslenme alanlarını göz önünde bulundurursak sadece yem ile beslenen kuşlarda bir takım vitamin mineral eksikleri kaçınılmaz olmaktadır. Bu nedenle kuş sahibi beslediği kuşun doğasına uygun, sindirilebilir ek besinler kullanması gerekebilir.
Kuşunuzun fizyolojik ve biyolojik ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak veteriner hekimlerimiz muayene sonucunda size uygun beslenme tavsiyelerinde bulunur.

Kimi zaman doğal yöntemlerle kimi zaman ise ilaç takviyeleri ile kuşunuzun genel sağlık durumuna göre beslenme programı uygulanır.

Her ne kadar genetik faktörler kuşların kemik yapısı üzerinde etkili olsa da doğru beslenme ömür boyu şarttır.
Kuşlarda fiziksel kilo takibi; göğüs kemiği ve çevredeki kas-yağ dokusunun hekim tarafından muayenesi ile yapılmaktadır.
Aşırı zayıf kuşlar :

Genelde elle beslenen kuşlarda, anneden erken ayrılmış, yuvanın en küçük yavrusu yahut akut kronik enfeksiyon durumlarında kuşlarda aşırı zayıflama görülmektedir.Göğüs kemiği belirgin şekilde ele gelir ve kas-yağ miktarı oldukça düşüktür. Bu gibi durumlarda acilen hekiminize başvurup gerekli önlemleri almanız kuşunuz açısından hayati önem taşır.

Kuşlarda obezite;

Aşırı obez kuşlarda protein-karbonhidrat dengesi bakımından uygun beslenme diyeti uygulanmalı ve bünyesine uygun spor aktiviteleri sahibine bildirilmelidir.
Dar kafeslerde tutulan, sık kuluçkaya yatan ve hareketsiz kalan kuşlarda görüldüğü gibi hormonal bozukluk durumlarında kuşlarda obezite sık karşılaşılan bir durumdur.
Genelde kursak altı ve yanlarında şişlik göğüs kemiğinin belirsizleşmesi ile aşama aşama devam eder.İlerledikçe ise iç organların yanı sıra solunum sistemini de yetmezliğe sokabildiğini söyleyebiliriz.
Kilolu kuşlarda karaciğer, kalp, gastrointestinal sistem problemleri daha sık görülmektedir. Bu nedenle hekim tavsiyesi dışında evden gıda verilmemesi önerilir.Hekiminiz günlük ihtiyacı olan tohum miktarı ve oranları hakkında sizi bilgilendirecektir.

Hasta olmasa bile bir kafes kuşunun 1 – 4 yaş arası yılda en az 1 kere , 4 ve üzeri yaşlarda yılda 2 kere rutin veteriner sağlık muayenesinden geçmesi erken teşhis açısından çok önemlidir. Mutlaka 4 yaş altı kuşunuzu yılda 1 , 4 yaş üstü ise 6 ayda bir veteriner kontrolünden geçiriniz.

©Copyright 2011 Apex Veteriner Kliniği Tüm Hakları Saklıdır. Kaynak belirtilmeden kopyalanamaz veya farklı amaçlarda kullanılamaz

Muhabbet kuşu (Melopsittacus undulatus) asıl kökeni Avustralya olan küçük yeşil papağangillerdendir. Günümüzde ev ortamına alındıktan sonra genetik çaprazlamalarla yeşil, mavi, beyaz, sarı , gri ve bu renklerin değişik tonlarında üretilmişlerdir.

Muhabbet kuşu bakımı esnasında doğasına en uygun en rahat ortamı sağlamak her hayvan sahibinin asıl görevlerinden biridir. Bu yazımızda genel bakımı hakkında sizi bilgilendireceğiz.

Hayvan sahibi olmadan önce onun hakkında bilgilenmek karşınıza çıkabilecek sorunlardan kurtulmanıza yardımcı olacaktır.

• Yeni Muhabbet Kuşu Alırken;

Yeni muhabbet kuşu sahiplenirken veya satın alırken dikkat etmeniz gereken bir takım şeyler vardır. Bunlar genelde kuşun sağlığı ve genel görünüşü ile ilgili tanımlardır.Bu gibi tanımlamarı 10 dakika boyunca uzaktan izleyerek yakınlaşabilirsiniz;

1. Kuşların bulunduğu kafeste hasta hayvan olmamalıdır.
2. Seçeceğiniz kuşun gözleri tamamen açık parlak ve yuvarlak olmalıdır. Genellikle akıntılı veya göz çevresinde ıslanmış tüyler sağlıksız bir kuşa işaret eder.
3. Tüyleri düzenli olmalı ve kabarık durmamalıdır.
4. Çevresine ve diğer kuşlara ilgili olmalıdır.
5. Dışkı yaptığı yer (Anüs/Kuyruk altı) kirli olmamalıdır.
6. Gaga ve ayaklarda pürüzlü yapılar ve siğilimsi çıkıntılar olmamalıdır.
7. Burun deliklerinin çevresi temiz ve düzgün tüylerle kaplı olmalıdır.
8. Uyku hali ve denge kayıpları olmamalıdır.
9. Kursağında yem olmalıdır.(Bunu çoğu zaman uzaktan anlamak mümkün olmamaktadır.)

Evinize bir kuş aldığımızda bu kuşun  sadece bir hayvan değil evinizin bir bireyi olacağını unutmayın. Kuşunuz evde rahatça besleyebileceğiniz, maliyeti az, bakımı, temizliği kolay, evinize neşe katacak bir can dostu olacak. Bu nedenle sağlıklı bir kuşu sahiplenmeniz  sizin ve onun sağlığı açısından çok önemlidir. Bunun için de yeni  bir kuş aldığınızda eve götürmeden önce mutlaka  (kuşlardan anlayan) veteriner hekime kontrole götürmelisiniz. Bu işlem size aldığınız kuş sağlıklı mı değil mi, kafes koşullarınız uygun mu,  aldığınız yem uygun mu, uygulayacağınız dietin nasıl olması gerektiği , kuşunuza bakmanız gereken ortam ve çevre koşulları hakkında bilgi kazandırır.  Ayrıca dışkının hekim tarafından incelenmesi de size önemli bilgiler sağlayabilir. Tüm kuşlarda tam ve eksiksiz bir fiziksel muayene yapılmalıdır.  Fiziksel muayene sistemik olarak yapılmalıdır, böylece herhangi bir sistemdeki problem gözden kaçmamış olur.
Tüm Hasta kuşlar üç grup  altında kabul edilebilir

Klinik hastalık belirtileri gösteren Kuşlar
Bu kuşlar da enfeksiyon,  toksik  maddelerle temas, parazitler, beslenme bozuklukları (obezite, yetersiz beslenme ya da beslenme eksiklikleri),  metabolik veya üreme anormallikleri,  neoplazi,  travma, anormal davranışlar , toksisite ya da yanlış bakım   ile ilişkili olabilir.
Klinik belirti göstermeyen Kuşlar
Hasta olup, ancak dışarıdan belli olmayan (subklinik)  kuşlar bu gruptadır. Başlangıçta semptom vermeyen  hastalık bir süre sonra klinik belirti verebilir.
Bu kuşlar kuluçka dönemindeyken enfekte olmuş alabilir yada daha sonra ,enfeksiyöz ajanlarla temas  sonucu enfekte olabilir. Bu kuşlar hiçbir belirti göstermeyebilir ya da zaman içinde hastalık  belirtileri ortaya çıkabilir.Bu kuşlar aynı zamanda  taşıyıcı (diğer kuşları da hasta ebebilir) olabilirler. Belirtiler gösteren ya da hiçbir zaman  tam bir iyileşme göstermemiş olan kuşlar enfeksiyonu yaymada önemli rol oynar.  Hızlı bir şekilde  ölümle sonuçlanan vakalar genelde subklinik hasta kuşlardır.
Latent enfeksiyon (gizli) gösteren Kuşlar

Bu tip Kuşlar da hiçbir belirti yoktur. Kuş hastalık seyri  boyunca  semptom göstermez.  Bu şekilde olan kuşlar semptom vermediği için gözden kaçar ani ölüm şekillenir ve bu süre boyunca hasta kuş çevreyi kontamine (kirletme- enfekte etme) eder ve diğer sağlıklı kuşlarında hasta olmasına neden olur.

Bu nedenle Sadece fiziksel  muayene  ile bile bir çok hastalık ilerlemeden önlenebilir. Rutin işlemlerin dışında (tırnak kesme, Kanat,  kursak muayenesi vb) yılda en az  bir kez veteriner hekim muayenesi önerilmektedir.

Kuşlarınız sağlıklı gelişebilmeleri için kaliteli diyet (protein,amino asit ve karbonhidrat yönünden dengeli ve zengin yemler)  dışında içme suyu da çok önemlidir. Kuşlar susuzluğa dayanamazlar. 48saatlik susuzluk durumlarında ölüm gerçekleşebilir. İçme suyu her zaman temiz ve taze olmalıdır. İçme suyunun yada su kabının  kirli olması bakteri ve mantarların üremesine  ve kuşunuzun bu kirli sular aracılığıyla enfekte olmasına neden olur.  Özellikle yavru dönemindeki beslenme çok önemlidir. Sağlıklı bir gelişim, sindirim enzimlerinin gelişimi açısından su ve beslenme çok önemlidir.

Halk arasında önerilen kaynamış soğumuş su hem oksijen açısından fakir oduğu için  kuşunuza lezzetsiz gelir hemde  mineral madde yönünden  fakirdir. Bu nedenle taze temiz su şarttır.

Tabiki bu yazdıklarımız bazen yeterli olmayabilmektedir.  Bu nedenle kuş aldıktan sonra ,eve gitmeden önce veteriner hekim muayenesini öneriyoruz.