Muhabbet kuşu (Melopsittacus undulatus) asıl kökeni Avustralya olan küçük yeşil papağangillerdendir. Günümüzde ev ortamına alındıktan sonra genetik çaprazlamalarla yeşil, mavi, beyaz, sarı , gri ve bu renklerin değişik tonlarında üretilmişlerdir.
Muhabbet kuşu bakımı esnasında doğasına en uygun en rahat ortamı sağlamak her hayvan sahibinin asıl görevlerinden biridir. Bu yazımızda genel bakımı hakkında sizi bilgilendireceğiz.
Hayvan sahibi olmadan önce onun hakkında bilgilenmek karşınıza çıkabilecek sorunlardan kurtulmanıza yardımcı olacaktır.
- Yeni Muhabbet Kuşu Alırken;
Yeni muhabbet kuşu sahiplenirken veya satın alırken dikkat etmeniz gereken bir takım şeyler vardır. Bunlar genelde kuşun sağlığı ve genel görünüşü ile ilgili tanımlardır.Bu gibi tanımlamarı 10 dakika boyunca uzaktan izleyerek yakınlaşabilirsiniz;
- Kuşların bulunduğu kafeste hasta hayvan olmamalıdır.
- Seçeceğiniz kuşun gözleri tamamen açık parlak ve yuvarlak olmalıdır. Genellikle akıntılı veya göz çevresinde ıslanmış tüyler sağlıksız bir kuşa işaret eder.
- Tüyleri düzenli olmalı ve kabarık durmamalıdır.
- Çevresine ve diğer kuşlara ilgili olmalıdır.
- Dışkı yaptığı yer (Anüs/Kuyruk altı) kirli olmamalıdır.
- Gaga ve ayaklarda pürüzlü yapılar ve siğilimsi çıkıntılar olmamalıdır.
- Burun deliklerinin çevresi temiz ve düzgün tüylerle kaplı olmalıdır.
- Uyku hali ve denge kayıpları olmamalıdır.
- Kursağında yem olmalıdır.(Bunu çoğu zaman uzaktan anlamak mümkün olmamaktadır.)
Evinize bir kuş aldığımızda bu kuşun sadece bir hayvan değil evinizin bir bireyi olacağını unutmayın. Kuşunuz evde rahatça besleyebileceğiniz, maliyeti az, bakımı, temizliği kolay, evinize neşe katacak bir can dostu olacak. Bu nedenle sağlıklı bir kuşu sahiplenmeniz sizin ve onun sağlığı açısından çok önemlidir. Bunun için de yeni bir kuş aldığınızda eve götürmeden önce mutlaka (kuşlardan anlayan) veteriner hekime kontrole götürmelisiniz. Bu işlem size aldığınız kuş sağlıklı mı değil mi, kafes koşullarınız uygun mu, aldığınız yem uygun mu, uygulayacağınız dietin nasıl olması gerektiği , kuşunuza bakmanız gereken ortam ve çevre koşulları hakkında bilgi kazandırır. Ayrıca dışkının hekim tarafından incelenmesi de size önemli bilgiler sağlayabilir. Tüm kuşlarda tam ve eksiksiz bir fiziksel muayene yapılmalıdır. Fiziksel muayene sistemik olarak yapılmalıdır, böylece herhangi bir sistemdeki problem gözden kaçmamış olur.
Tüm Hasta kuşlar üç grup altında kabul edilebilir
Klinik hastalık belirtileri gösteren Kuşlar
Bu kuşlar da enfeksiyon, toksik maddelerle temas, parazitler, beslenme bozuklukları (obezite, yetersiz beslenme ya da beslenme eksiklikleri), metabolik veya üreme anormallikleri, neoplazi, travma, anormal davranışlar , toksisite ya da yanlış bakım ile ilişkili olabilir.
Klinik belirti göstermeyen Kuşlar
Hasta olup, ancak dışarıdan belli olmayan (subklinik) kuşlar bu gruptadır. Başlangıçta semptom vermeyen hastalık bir süre sonra klinik belirti verebilir.
Bu kuşlar kuluçka dönemindeyken enfekte olmuş alabilir yada daha sonra ,enfeksiyöz ajanlarla temas sonucu enfekte olabilir. Bu kuşlar hiçbir belirti göstermeyebilir ya da zaman içinde hastalık belirtileri ortaya çıkabilir.Bu kuşlar aynı zamanda taşıyıcı (diğer kuşları da hasta ebebilir) olabilirler. Belirtiler gösteren ya da hiçbir zaman tam bir iyileşme göstermemiş olan kuşlar enfeksiyonu yaymada önemli rol oynar. Hızlı bir şekilde ölümle sonuçlanan vakalar genelde subklinik hasta kuşlardır.
Latent enfeksiyon (gizli) gösteren Kuşlar
Bu tip Kuşlar da hiçbir belirti yoktur. Kuş hastalık seyri boyunca semptom göstermez. Bu şekilde olan kuşlar semptom vermediği için gözden kaçar ani ölüm şekillenir ve bu süre boyunca hasta kuş çevreyi kontamine (kirletme- enfekte etme) eder ve diğer sağlıklı kuşlarında hasta olmasına neden olur.
Bu nedenle Sadece fiziksel muayene ile bile bir çok hastalık ilerlemeden önlenebilir. Rutin işlemlerin dışında (tırnak kesme, Kanat, kursak muayenesi vb) yılda en az bir kez veteriner hekim muayenesi önerilmektedir.
Kuşlarınız sağlıklı gelişebilmeleri için kaliteli diyet (protein,amino asit ve karbonhidrat yönünden dengeli ve zengin yemler) dışında içme suyu da çok önemlidir. Kuşlar susuzluğa dayanamazlar. 48saatlik susuzluk durumlarında ölüm gerçekleşebilir. İçme suyu her zaman temiz ve taze olmalıdır. İçme suyunun yada su kabının kirli olması bakteri ve mantarların üremesine ve kuşunuzun bu kirli sular aracılığıyla enfekte olmasına neden olur. Özellikle yavru dönemindeki beslenme çok önemlidir. Sağlıklı bir gelişim, sindirim enzimlerinin gelişimi açısından su ve beslenme çok önemlidir.
Halk arasında önerilen kaynamış soğumuş su hem oksijen açısından fakir oduğu için kuşunuza lezzetsiz gelir hemde mineral madde yönünden fakirdir. Bu nedenle taze temiz su şarttır.
Tabiki bu yazdıklarımız bazen yeterli olmayabilmektedir. Bu nedenle kuş aldıktan sonra ,eve gitmeden önce veteriner hekim muayenesini öneriyoruz.